เขียนโจทย์ให้ agent

ทำไมโจทย์ถึงสำคัญ

ลองนึกถึงช่างที่ทำงานเร็วมากและฝีมือดีมาก แต่ไม่เคยเห็นบ้านของเรา ถ้าเราบอกแค่ว่า "ทำห้องครัวให้หน่อย" ช่างต้องเดาทุกอย่าง ตั้งแต่ขนาด สี ไปจนถึงงบประมาณ ผลงานอาจสวยมาก แต่ไม่ใช่ห้องครัวที่เราต้องการ

AI agent ก็เป็นแบบนั้น มันเขียนโค้ดได้เร็วกว่าคน แต่รู้เรื่องงานของเราเท่าที่เราบอกเท่านั้น ทุกช่องว่างในโจทย์คือจุดที่มันต้องเดา และการเดาผิดคือที่มาของงานที่ต้องแก้ซ้ำ

งานของ dev ยุคนี้จึงย้ายจาก "พิมพ์โค้ดทุกบรรทัดเอง" มาเป็น "อธิบายงานให้ชัด แล้วตรวจว่าได้ตามนั้นจริง" มากขึ้น การเขียนโจทย์จึงเป็นทักษะพื้นฐาน ไม่ใช่ทริกลัด

โจทย์ที่ดีมี 4 ส่วน

มือใหม่มักลืม "ขอบเขต" กับ "เกณฑ์รับงาน" แต่สองส่วนนี้แหละที่ทำให้เราคุมงานได้ ขอบเขตกันไม่ให้ agent ทำเกินหรือแตะของที่ไม่ควรแตะ ส่วนเกณฑ์รับงานบอกเราว่าเมื่อไหร่ถึงเรียกว่าเสร็จ

ตัวอย่าง: จากคำขอกว้าง ๆ เป็นโจทย์ที่ตรวจได้

agent ทำออกมาได้แน่นอน แต่เราไม่รู้เลยว่ามันจะใช้อะไรสร้าง หน้าตาเป็นยังไง ข้อมูลจะหายตอนปิดหน้าไหม และที่สำคัญที่สุด เราไม่รู้ว่าจะตรวจยังไงว่ามัน "เสร็จ" แล้ว

เป้าหมาย: ทำหน้าเว็บจดสิ่งที่ต้องทำ (to-do list) ไว้ใช้เองบนมือถือ

บริบท: ยังไม่มีโปรเจค ใช้ HTML, CSS และ JavaScript ในไฟล์เดียว ไม่ต้องมีเซิร์ฟเวอร์

ขอบเขต:
- ทำแค่ เพิ่มรายการ ติ๊กว่าเสร็จ และลบรายการ
- ยังไม่ต้องมีระบบล็อกอิน
- ห้ามใช้ไลบรารีจากภายนอก

เกณฑ์รับงาน:
- พิมพ์ข้อความแล้วกด Enter รายการใหม่ขึ้นด้านล่าง และช่องพิมพ์ว่างลง
- กดที่รายการแล้วมีเส้นขีดฆ่า กดอีกครั้งแล้วกลับเป็นปกติ
- ปิดแล้วเปิดหน้าใหม่ รายการยังอยู่ครบ
- บนจอกว้าง 390px ไม่มีแถบเลื่อนแนวนอน

ก่อนเริ่มเขียน ให้อธิบายแผนสั้น ๆ และถามกลับถ้ามีอะไรไม่ชัด

สังเกตว่าทุกข้อตรวจได้โดยไม่ต้องอ่านโค้ดสักบรรทัด นี่คือเหตุผลที่เกณฑ์รับงานสำคัญมากสำหรับมือใหม่ เพราะมันเปลี่ยนคำถามว่า "โค้ดนี้ดีไหม" ที่เรายังตอบไม่ได้ ให้เป็น "ทำแบบนี้แล้วได้ผลแบบนี้ไหม" ที่ใครก็ตอบได้

เกณฑ์รับงานที่ดีหน้าตาเป็นยังไง

หลักง่าย ๆ คือ ถ้าให้คนอื่นอีกคนมาตรวจ ต้องได้คำตอบเดียวกับเรา คำที่แต่ละคนตีความไม่เหมือนกัน เช่น "ง่าย" "เร็ว" "สวย" ใช้เป็นเกณฑ์ไม่ได้

งานใหญ่ ให้แบ่งเป็นรอบ

ถ้าเขียนเกณฑ์รับงานแล้วยาวเกินราว 5–6 ข้อ หรืองานแตะหลายหน้าพร้อมกัน มักเป็นสัญญาณว่างานใหญ่เกินไปสำหรับรอบเดียว ให้แบ่งเป็นรอบเล็ก ๆ ที่แต่ละรอบตรวจได้ เช่น

1. รอบที่ 1: เพิ่มรายการ และแสดงรายการ
2. รอบที่ 2: ติ๊กว่าเสร็จ และลบรายการ
3. รอบที่ 3: จำรายการไว้หลังปิดหน้า

แต่ละรอบเล็กพอให้ตรวจได้ในไม่กี่นาที ถ้ารอบไหนผิด ก็แก้หรือย้อนแค่รอบนั้น ไม่ต้องรื้อทั้งหมด

สิ่งที่ต้องบอกทุกครั้ง ให้เขียนไว้ในไฟล์เดียว

บางเรื่องต้องบอก agent ทุกครั้ง เช่น ให้ตอบเป็นภาษาไทย ห้ามแตะไฟล์ที่เก็บรหัสลับ หรือก่อนส่งงานต้องรันเทสต์ แทนที่จะพิมพ์ซ้ำทุกโจทย์ ให้เขียนไว้ในไฟล์บริบทของโปรเจค ซึ่งเครื่องมือหลายตัวอ่านให้เองตอนเริ่มงาน ชื่อไฟล์ขึ้นกับเครื่องมือที่ใช้ เช่น AGENTS.md หรือ CLAUDE.md

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

1. บอกวิธี แต่ไม่บอกเป้าหมาย เช่น "ใช้ React ทำปุ่ม" แต่ไม่บอกว่าปุ่มนี้มีไว้ทำอะไร agent จึงตัดสินใจเรื่องอื่นผิดทาง
2. ไม่มีเกณฑ์รับงาน สุดท้ายรู้ไม่ได้ว่างานเสร็จหรือยัง
3. รวมหลายเรื่องไว้ในโจทย์เดียว แก้บั๊ก เพิ่มฟีเจอร์ และเปลี่ยนสีในคราวเดียว ถ้าพังจะไม่รู้ว่าพังเพราะอะไร
4. ใส่รหัสผ่านหรือ API key ลงในโจทย์ ห้ามเด็ดขาด ข้อความในโจทย์อาจถูกบันทึกเก็บไว้ ดู บทที่ 9: ความปลอดภัย
5. เชื่อคำว่า "เสร็จแล้ว" ของ agent ตรวจตามเกณฑ์รับงานเองทุกครั้ง ดู บทที่ 7: ตรวจงานที่ agent ทำ

เช็กความเข้าใจ