สารบัญคู่มือ · บทที่ 2 จาก 11
โค้ดคืออะไร
บทที่ 2 จาก 11 · อ่านราว 10 นาที · อัปเดต 9 ตุลาคม 2569 · ระดับเริ่มต้น
สรุปใน 3 บรรทัด
- โค้ดคือคำสั่งที่เขียนให้คอมพิวเตอร์ทำตามทีละขั้น ตามลำดับ
- คอมพิวเตอร์ไม่เดาความหมาย มันทำตามที่เขียนไว้ตรงตัว พิมพ์ผิดนิดเดียวก็ไม่ทำงาน
- ภาษาโปรแกรมมีหลายภาษา แต่ทุกภาษามีแนวคิดหลักเหมือนกัน คือ ข้อมูล คำสั่ง เงื่อนไข และการทำซ้ำ
ควรอ่านก่อน
บทที่ 1: Dev ทำอะไร ในยุคที่ AI เขียนโค้ดได้อ่านจบแล้วคุณจะ
- อ่านโค้ดสั้น ๆ แล้วบอกได้ว่าแต่ละบรรทัดทำอะไร
- รู้จักตัวแปร เงื่อนไข และการทำซ้ำ
- รันโค้ดแรกในเบราว์เซอร์ได้เอง
โค้ดคือสูตรอาหารที่เคร่งมาก
ลองนึกถึงสูตรทำไข่เจียว ตอกไข่ใส่ชาม ใส่น้ำปลา ตีให้เข้ากัน ตั้งกระทะ เทน้ำมัน แล้วจึงเทไข่ลงไป คนอ่านสูตรเข้าใจได้ แม้สูตรจะเขียนไม่ครบ เช่น ไม่ได้บอกว่าต้องเปิดเตา เพราะคนเดาเองได้
คอมพิวเตอร์เดาไม่ได้ ถ้าสูตรไม่ได้บอกให้เปิดเตา มันจะยืนรอให้ไข่สุกบนกระทะเย็น ๆ ไปตลอด โค้ดจึงต้องบอกทุกขั้นให้ครบ ตามลำดับ และเขียนให้ตรงตามกฎของภาษา
ลองอ่านโค้ดบรรทัดแรก
นี่คือโค้ดภาษา JavaScript สองบรรทัด JavaScript เป็นภาษาที่ทำงานในเบราว์เซอร์ได้ทันที จึงเหมาะกับการเริ่มต้น
let learner = "มิน";
console.log("สวัสดี " + learner);
- บรรทัดแรกสร้าง ตัวแปร ชื่อ
learnerและเก็บข้อความ "มิน" ไว้ ตัวแปรเหมือนกล่องที่มีป้ายชื่อ เอาไว้ใส่ข้อมูลเพื่อใช้ทีหลัง - บรรทัดที่สองสั่งให้แสดงข้อความ "สวัสดี " ต่อด้วยสิ่งที่อยู่ในกล่อง
learnerผลที่ได้คือ "สวัสดี มิน"
ข้อความที่อยู่ในเครื่องหมายคำพูด เรียกว่า string ส่วนเครื่องหมาย ; ท้ายบรรทัดบอกว่าคำสั่งจบแล้ว
4 แนวคิดที่เจอในทุกภาษา
| แนวคิด | หมายถึง | ตัวอย่างในชีวิตจริง |
|---|---|---|
| ข้อมูลและตัวแปร | สิ่งที่โปรแกรมจำไว้ใช้ | ชื่อลูกค้า ราคาสินค้า |
| คำสั่งตามลำดับ | ทำทีละบรรทัด จากบนลงล่าง | ทำตามสูตรทีละขั้น |
| เงื่อนไข | ถ้าเป็นแบบนี้ ให้ทำอย่างหนึ่ง ไม่ใช่ก็ทำอีกอย่าง | ถ้าฝนตก ให้พกร่ม |
| การทำซ้ำ | ทำคำสั่งเดิมหลายรอบ | ส่งอีเมลหาลูกค้าทุกคน |
ลองดูเงื่อนไขกับการทำซ้ำในโค้ดจริง
let score = 72;
if (score >= 50) {
console.log("ผ่าน");
} else {
console.log("ไม่ผ่าน");
}
for (let round = 1; round <= 3; round++) {
console.log("รอบที่ " + round);
}
ifตรวจว่าคะแนนตั้งแต่ 50 ขึ้นไปไหม ถ้าใช่แสดง "ผ่าน" ถ้าไม่ใช่ไปทำในส่วนelseแสดง "ไม่ผ่าน" คะแนนคือ 72 จึงเห็นคำว่า "ผ่าน"forนับroundตั้งแต่ 1 ถึง 3 และแสดงข้อความทุกรอบ จึงเห็น "รอบที่ 1" "รอบที่ 2" และ "รอบที่ 3"
ลองรันโค้ดแรกในเบราว์เซอร์
เบราว์เซอร์ทุกตัวมีที่ให้ลองรัน JavaScript เรียกว่า Console วิธีเปิดใน Chrome คือกด F12 (บน Mac กด Cmd + Option + J) แล้วเลือกแท็บ Console
let learner = "มิน";
console.log("สวัสดี " + learner);
let score = 72;
if (score >= 50) {
console.log("ผ่าน");
} else {
console.log("ไม่ผ่าน");
}ตรวจผลยังไง
คอมพิวเตอร์ไม่เดา และ error คือเบาะแส
ลองพิมพ์ผิดดูสักตัว เช่น เขียน consol.log แทน console.log Console จะแสดงข้อความสีแดงประมาณนี้
Uncaught ReferenceError: consol is not defined
ข้อความนี้ไม่ได้แปลว่าคอมพิวเตอร์พัง มันกำลังบอกว่าเจอคำว่า consol ที่ไม่รู้จัก error คือเบาะแสว่าผิดที่ไหน ฝึกอ่านมันทุกครั้ง และเวลาขอให้ AI ช่วย ให้แนบข้อความ error ไปด้วยเสมอ
ใช้ AI ช่วยอ่านโค้ด แล้วตรวจด้วยการรันจริง
AI อธิบายโค้ดได้ดีมาก แต่เราไม่ควรเชื่อคำอธิบายโดยไม่ตรวจ วิธีตรวจที่ง่ายที่สุดคือรันจริงแล้วเทียบผล
อธิบายโค้ดนี้ทีละบรรทัด สำหรับคนที่ไม่เคยเขียนโค้ด
แล้วบอกว่าถ้าเปลี่ยน score เป็น 30 จะเห็นข้อความอะไร
let score = 72;
if (score >= 50) {
console.log("ผ่าน");
} else {
console.log("ไม่ผ่าน");
}ตรวจผลยังไง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- วางโค้ดที่ไม่รู้ที่มาลงใน Console อาจถูกขโมยบัญชีได้ วางเฉพาะโค้ดที่เข้าใจ
- ลืมเครื่องหมายคำพูดหรือวงเล็บ ภาษาโปรแกรมเคร่งเรื่องนี้มาก เปิดแล้วต้องปิดเสมอ
- ตกใจเมื่อเห็น error error เป็นเรื่องปกติของทุกคน แม้แต่คนที่เขียนโค้ดมาหลายสิบปี
เช็กความเข้าใจ
1. ถ้า score เท่ากับ 50 พอดี โค้ดตัวอย่างจะแสดงอะไร
2. เห็นข้อความ ReferenceError: consol is not defined แปลว่าอะไร